Pierwszy test dla polskiego systemu

Wyniki zbiórki szkła, perspektywy zmian vs. potrzeby przedsiębiorców Opakowania szklane, jak można dostrzec na półkach sklepowych, należą do grupy popularnych opakowań. W 2002 roku stanowiły one około 26% ogólnej masy opakowań (razem wprowadzono prawie 2,5 mln ton), i należą do jednej z 7 grup materiałowych wyodrębnionych przez ustawę. Jeżeli chodzi o masę poddaną recyklingowi (którą należy określić jak zalegalizowaną zbiórkę), opakowania szklane nie wypadają tak imponująco jak pozostałe grupy materiałowe - 15% wobec np. ponad 44% opakowań papierowych. W 2002 roku nie był to jednak wynik zły, ponieważ o 2% przekroczony został wymagany na ten rok poziom recyklingu. Wymagania i potrzeby ilości opakowań szklanych koniecznych do zebrania w latach 2003-2007 prezentuje poniższy wykres: Analizując powyższy wykres, nie trudno się zorientować, że wymagania odnośnie rozwoju zbiórki opakowań szklanych są bardzo duże. W 2007 roku koniecznym będzie poddanie recyklingowi 40% opakowań wprowadzanych na rynek, co daje masę około 400.000 tys. ton. Oznacza to prawie 4-krotny wzrost wolumenu w ciągu 5 lat. W tym miejscu należy dodać, że 18 lutego 2004 roku w Dzienniku Oficjalnym Unii Europejskiej (odpowiednik polskiego Dziennika Ustaw) opublikowany został ostateczny tekst nowelizacji Dyrektywy 94/62, według której państwa członkowskie Unii Europejskiej (a więc od 1 maja również i Polska) będą zobowiązane do osiągnięcia poziomu recyklingu dla opakowań szklanych na poziomie 60%. Na szczęście dla Polski, uzgodniony okres przejściowy na realizację tego celu (jest on oczywiście jednym z szeregu celów wyznaczonych przez znowelizowaną Dyrektywę), będzie trwał do roku 2014. Rok 2007, a tym bardziej 2014, w odniesieniu do recyklingu opakowań szklanych wydaje się być odległą przyszłością. Niemniej wiele czynników wskazuje na to , że już wcześniej dojdzie na tym rynku do ważnych wydarzeń. Zasadniczym powodem tych wydarzeń jest poziom zbiórki opakowań szklanych. O ile w 2002 roku jej poziom był wystarczający do zrealizowania celu - osiągnięcia 13% recyklingu opakowań szklanych wymaganych przez polskie ustawodawstwo - o tyle nad latami następnymi zaczną pojawiać się czarne chmury. 2003 Ocena rynku pokazuje, że tempo wzrostu zbiórki opakowań szklanych w 2003 roku, pozyskiwanych poprzez zbiórkę selektywną, skupy opakowań, a także poprzez inne kanały firm pozyskujących (w tym pozysk bezpośrednio z wysypisk odpadów komunalnych) będzie wynosić nieco ponad 20%. Wzrost taki, przy założeniu, że możliwym będzie wykorzystywanie przez przedsiębiorców nadwyżki w zbiórce osiągniętej w 2002 roku (15% w stosunku do wymaganych 13%), powinien zabezpieczyć potrzeby rynku w zakresie wymaganego recyklingu. Istotnym elementem osiągniętego tempa wzrostu jest jego struktura. Według opinii przedstawicieli branży, zarówno zbiórka selektywna, jak i pozysk realizowany przez wyspecjalizowane firmy (dzięki istotnemu wzrostowi nakładów inwestycyjnych szczególnie ze strony firm pozyskujących), wzrosły od kilkunastu do kilkudziesięciu procent. Istotnym elementem różniącym strukturę pozyskanej z rynku stłuczki szklanej jest spadek w 2003 roku (z 21% do 7%) udziału stłuczki pochodzącej z wymiany opakowań. Jest to działanie realizowane przez producentów, w tym przede wszystkim przez browary. Wynika to z faktu, że wymiana opakowań jest wydarzeniem okresowym występującym w okresach 4-7 letnich. 2004 Rok 2004 będzie najprawdopodobniej ostatnim rokiem, kiedy możliwości pozysku stłuczki będą równoważyć popyt ze strony przedsiębiorców na potwierdzenia jej recyklingu. Bazując na oficjalnych danych z 2002 roku, szacunkowych danych za 2003 i 2004 odnośnie liczby opakowań szklanych wprowadzonych na rynek, a także uwzględniając poziom recyklingu obowiązujący w 2004 roku (22%), można oszacować, iż poziom zapotrzebowania przedsiębiorców na potwierdzenia recyklingu będzie wynosił około 160-180 tys. ton. Dzięki możliwości wykorzystania nadwyżki z 2003 roku, która według naszych szacunków będzie wynosić około 20 - 25 tys. ton, zrealizowany będzie poziom 22% recyklingu opakowań szklanych. Ze względu na możliwość pozyskiwania większych ilości potwierdzeń przez część z podmiotów, realizacja wymaganego celu na poziomie ogólnopolskim nie wyklucza możliwości pojawienia się problemów z realizacją obowiązku w indywidualnych przypadkach. Związane to będzie z koniecznością wniesienia opłaty produktowej do Urzędów Marszałkowskich. Należy podkreślić, że oszacowana powyżej równowaga rynku została ustalona przy założeniu 20% wzrostu ilości zebranych opakowań szklanych w zbiórce selektywnej, jak również 15% wzrostu pozysku uzyskanego przez firmy specjalistyczne. Czy będzie to możliwe w kontekście wysokich nakładów inwestycyjnych poniesionych przez te firmy w 2003 roku, który umożliwił im wzrost pozysku o ponad 50%? Trudno jest w tej chwili o jednoznaczną odpowiedź. 2005-2007 O ile nie zajdą istotne zmiany w polskim systemie pozyskiwania stłuczki szklanej, niestety w okresie 2005 - 2007 należy liczyć się z poważnymi brakami tego surowca w stosunku do wymaganych poziomów. Braki te najbardziej dotkliwie odczują przedsiębiorcy. Będą bowiem musieli wnosić wysoką opłatę produktową. Według naszych szacunków, deficyt ten będzie kosztował około 10 mln zł w 2005 r., 20 mln w 2006 r. i 27 mln w 2007 roku. Kwotę tę zapłacą firmy pakujące swoje produkty w szkło i organizacje odzysku. Spowoduje to wyraźną zwyżkę opłat recyklingowych na rynku. porównanie do innych krajów europejskich Problem recyklingu opakowań szklanych od samego początku budowy systemów gospodarki odpadami opakowaniowymi w Europie znajdował się w centrum uwagi. Wynikało to z następujących względów: dużej masy opakowań szklanych w strumieniu opakowań wprowadzanych na rynek; ciągłego zapotrzebowania recyklerów (hut szkła) na stłuczkę; wysokich poziomów recyklingu przyjętych w niektórych krajach do realizacji i wynikającą z tego koniecznością uwzględnienia opakowań szklanych. Zainteresowanie to doprowadziło do bardzo dobrych, a wręcz znakomitych wyników uzyskiwanych w większości krajów europejskich jeżeli chodzi o osiągane poziomy zbiórki i recyklingu szkła: W przeliczeniu na głowę mieszkańca (w kg) wskaźniki prezentują się następująco:   Należy podkreślić, że wartości zaprezentowane na powyższych wykresach faktycznie kształtują się na nieco wyższym poziomie. Zostały bowiem obliczone na podstawie wielkości zbiórki opakowań szklanych zrealizowanej przez największą w danym kraju organizację odzysku (oprócz Polski), a nie uwzględniają wielkości zbiórki realizowanej poza systemem prowadzonym przez tę organizację (wykorzystano liczbę ludności całego kraju a nie objętą systemem organizacji). 3. Porównanie stawek przedsiębiorców za zbiórkę i recykling stłuczki szklanej w Europie Poniżej przedstawiono zestawienie stawek ponoszonych przez przedsiębiorców w Europie z tytułu wprowadzania na rynek 1 litrowej butelki szklanej o wadze 0,35 kg (w Eurocentach). Z powyższego wykresu wynika, że opłaty ponoszone przez polskich przedsiębiorców są stosunkowo niskie w porównaniu do innych krajów. Czy będą one wzrastały w najbliższych latach? Biorąc pod uwagę trudności w osiągnięciu wymaganego poziomu zbiórki opakowań szklanych, które czekają nas w najbliższych latach, a może i nawet miesiącach, wzrost ten jest bardzo prawdopodobny. 4. Ocena aktualnych narzędzi systemowych do stymulacji zbiórki (opłata produktowa) Wprowadzenie od początku 2002 roku obowiązku poddania recyklingowi określonej ilości opakowań wprowadzanych przez przedsiębiorców na rynek miało być nowym, a jednocześnie istotnym impulsem dla rozwoju zbiórki odpadów opakowaniowych, w tym oczywiście także odpadów ze szkła. W zamierzeniach impuls ten miał być najbardziej odczuwalny w gminnych systemach zbiórki selektywnej, za rozwój których, także z mocy prawa, odpowiedzialne są samorządy. Jak pokazują jednak wyniki systemu za 2002 rok, skala tego impulsu była jednak bardzo ograniczona. Zarówno środki z opłaty produktowej - niewiele ponad 11 mln zł (z tytułu odpadów opakowaniowych) wobec spodziewanych około 100 mln, jak również zaangażowanie organizacji odzysku w dofinansowanie systemów gminnych okazały się znacznie niższe niż planowano. Tylko jedna organizacja odzysku, której przedsiębiorcy zlecili realizację swojego ustawowego obowiązku, zaangażowała się bezpośrednio w dofinansowywanie zbiórki w gminach. Ponadto warunki rynkowe - ostra konkurencja cenowa pomiędzy organizacjami odzysku - wpłynęły na ograniczenie skali dofinansowywania przez tę organizację. Trend spadkowy w cenach oferowanych przez organizacje, jak i firmy działające jako osoby trzecie trwa nadal. 5. Prognoza stawki MIX Stawki oferowane zarówno przez organizacje odzysku, jak i osoby trzecie w przypadku potwierdzeń recyklingu opakowań szklanych od kilku miesięcy osiągnęły pewien poziom stabilizacji, co w dużej mierze związane jest z dostrzeganiem rysujących się na horyzoncie problemów. Biorąc pod uwagę obecny kształt rynku, wydaje się, że zjawiskiem nieuchronnym będzie w najbliższym okresie zwyżka cen na rynku. Pytanie jest tylko, jaka będzie skala tych podwyżek. Przy wykorzystaniu założeń opisanych wcześniej, a odnoszących się do tempa wzrostu pozysku stłuczki, należy oczekiwać, że od 2005 roku stawka oferowana przedsiębiorcom przez organizacje odzysku będzie swego rodzaju stawką MIX, składającą się w części z ceny drożejącego dokumentu potwierdzającego recykling i stawki opłaty produktowej, którą organizacja będzie musiała zapłacić do Urzędu Marszałkowskiego za niezrealizowanie przejętego obowiązku. Według naszych obliczeń, wysokość tej stawki może się kształtować na poziomie od 100-105 zł w 2005 roku do 135-140 zł w 2007 roku. Dla lepszego zobrazowania sytuacji przedstawiamy hipotetyczny przykład liczbowy dla producenta wprowadzającego na rynek 5.000 ton opakowań szklanych:   2004 2005 2006 2007 Nowa Dyrektywa (2014) Poziom obowiązku (w tonach) 1.100 1.450 1.750 2.000 3.000 Udział opłaty produktowej w stawce MIX* 10% 30% 35% 40% 60% Potencjalne koszty przedsiębiorcy (w PLN) 70.290 149.086 233.998 297.892 900.000 * - przyjęto założenie o wzroście stawki opłaty produktowej o stopę inflacji na poziomie 2% Koszty te oczywiście mogą kształtować się na wyższym poziomie w przypadku podniesienia przez Ministra Środowiska stawki opłaty produktowej, co jest prawdopodobne w momencie pojawienia się deficytu w zbiórce szkła. 6. Wnioski a. Konieczność rozwoju zbiórki opakowań jednostkowych - Szkła nie da się inaczej zebrać! Opakowania szklane to tylko i wyłącznie opakowania jednostkowe. Nie da się ich zebrać w inny sposób jak tylko poprzez zbiórkę pojedynczych sztuk butelek czy słoików. Aby uniknąć gwałtownego spiętrzenia obciążeń finansowych, koniecznym wydaje się wzrost zaangażowania przedsiębiorców w działania prowadzące do znacznego podniesienia poziomu zbiórki szkła. Jak pokazują doświadczenia z 2003 roku, zaangażowanie środków na promocje zbiórki selektywnej, prowadzonej zgodnie ze obowiązującymi standardami (oddzielna zbiórka szkła bezbarwnego i kolorowego), może przynieść określone efekty (wzrost o około 20%). Naszym zdaniem, nie należy oczekiwać tak istotnych wzrostów w pozysku stłuczki poprzez firmy specjalistyczne. Wzrost osiągnięty w 2003 roku wynikał z zakończenia realizacji kilku projektów inwestycyjnych w tych firmach (nowe instalacje do uzdatniania). Efektem tych projektów był zrealizowany wysoki poziom zbiórki. Projekty te były realizowane często przy wykorzystaniu zewnętrznych źródeł finansowania, co wpływa na ograniczone możliwości dalszego rozwoju tych podmiotów. b. Konieczność modyfikacji konstrukcji opłata produktowa/dopłata od organizacji odzysku Według naszej opinii, jednym z istotnych problemów wymagających szybkiego rozwiązania jest kwestia regulacji zasad dofinansowywania systemów zbiórki selektywnej w gminach ze środków z opłaty produktowej. Obecne zasady mają, w naszej opinii, negatywny wpływ na realizację przez Polskę poziomu recyklingu opakowań szklanych. Wynika to z faktu, że samorządy, które współpracują z organizacjami odzysku mają bardzo ograniczone możliwości w zakresie ubiegania się o środki z opłaty produktowej. Oznacza to, że w przypadku decyzji samorządu o wystąpienie do WFOŚiGW o przyznanie subwencji ze środków z opłaty produktowej na wsparcie ich lokalnych systemów, samorządy nie mogą otrzymywać wsparcia od organizacji odzysku. W praktyce mamy więc do czynienia ze zjawiskiem, w którym pozyskana w jak najbardziej właściwy sposób stłuczka szklana jest dostarczana do recyklera, ale bez dokumentów potwierdzających tenże recykling - masa ta wypada z systemu! Ze zjawiskiem tym mamy coraz częściej do czynienia ze względu na fakt, iż część z gmin jest w stanie pozyskać większe dopłaty do zbiórki selektywnej z opłaty produktowej niż od organizacji odzysku. W naszej opinii, nie jest to jednak właściwy zwrot, ponieważ według wysoce prawdopodobnych szacunków liczba podmiotów, które będą realizować swój obowiązek poprzez wnoszenie opłaty produktowej będzie systematycznie maleć. Wpływ na to będzie miała istotna różnica pomiędzy stawkami opłaty produktowej a stawkami tzw. opłat recyklingowych (cen) oferowanych przez organizacje odzysku i osoby trzecie. W efekcie wielkość strumienia finansowego, potencjalnie przeznaczonego na rozwój zbiórki selektywnej w gminach, będzie rosła nie w takim tempie, jakie będzie wymagane do zrealizowania potrzeb w zakresie pozysku stłuczki szklanej. c. Moment testu dla systemu Wszystko wskazuje na to, że w 2004 roku może dojść do pierwszego kryzysu w polskim systemie gospodarki odpadami opakowaniowymi. Będzie to swego rodzaju test dla wszystkich uczestników: przedsiębiorców, organizacji odzysku, firm pośredniczących, ale także dla przedstawicieli zarówno administracji centralnej, jak i samorządowej. Prawdopodobnie od początku 2005 system otrzyma pewną pomoc ze strony ustawodawcy, który przygotowuje kolejną nowelizację Ustawy o obowiązkach przedsiębiorców. Jak wynika z analizy obecnego projektu, zmiany będą dotyczyć głównie zagadnień związanych z: uszczelnieniem system - wprowadzenie certyfikacji recyklerów, wprowadzeniem nowej formy dokumentów potwierdzających recykling; wprowadzeniem większych wymagań dla organizacji odzysku - podniesienie wielkości kapitału zakładowego, ustalenie określonej wielkości realizacji obowiązku w drodze dofinansowania zbiórki selektywnej; doprecyzowaniem definicji - marki własne. Niewątpliwie kluczową rolę w wynikach testu, o którym mowa powyżej, będą odgrywać przedsiębiorcy. Od nich bowiem zalezy, jaki strumień finansowy trafia do polskiego systemu i poprzez to, na ile będzie można system przygotować do czekających go wyzwań. Ważnym utrzymanie równowagi pomiędzy obecną wysoką efektywnością finansową systemu (bardzo niskie koszty przedsiębiorców z jednej strony i bardzo dobre wyniki systemu za 2002 rok) a wyzwaniami, które czekają przedsiębiorców w najbliższych miesiącach. Podsumowując, należy stwierdzić, że do osiągnięcia pozytywnego wyniku testu niezbędne jest zwracanie większej uwagi przez przedsiębiorców na to, w jaki sposób środki finansowe przez nich kierowane do systemu są inwestowane w zabezpieczenie możliwości realizacji obowiązku w najbliższych latach, w szczególności dotyczy to opakowań szklanych. Jeżeli środki nie są inwestowane w systemy zbiórki, a w przypadku opakowań szklanych zbiórki selektywnej, to może okazać się, że wynik ten nie będzie zadawalający. Zbiórka selektywna nie jest żadną ekstrawagancją, lecz wyzwaniem strategicznym, przed którym stoją przedsiębiorcy. Jak pokazują doświadczenia europejskie, ustawodawca - regulator systemu - może "wspomóc" przedsiębiorców w realizacji celów, wykorzystując inne narzędzia. Mogą nimi być niewykorzystywane dotychczas w Polsce - nowe podatki ekologiczne (eco tax) bądź systemy depozytowe. Spowoduje to jednak wzrost obciążeń przedsiębiorców, czego zarówno przedsiębiorcy, jak i cała polska gospodarka powinni starać się uniknąć.

powrót

Rekopol Organizacja Odzysku S.A., angażując się w działania związane z edukacją polskiej młodzieży, zgłosiła w tym roku udział w projekcie o nazwie Europejski Eko Parlament Młodzieży - European Youth Eco Parliament (EYEP). Projekt został zainicjowany przez francuską organizację odzysku Eco-Emballages

Celem projektu jest zaangażowanie młodzieży krajów europejskich w wieku 13-15 lat w lokalne problemy środowiskowe dotyczące m.in. odpadów opakowaniowych, zanieczyszczenia wody i powietrza. O ogromnej wartości projektu świadczy fakt umożliwienia uczniom przejścia z roli biernego uczestnika programu do roli aktywnego działacza. Zapoznanie się z tematyką dotyczącą ochrony środowiska to nie jedyna korzyść płynąca dla uczniów z uczestnictwa w projekcie. Równie wartościowe i atrakcyjne, zwłaszcza w kontekście przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, jest zapoznanie się z ideą, jaka przyświeca funkcjonowaniu Parlamentu Europejskiego.

Biorąc udział w programie, młodzi ludzie będą mieli niepowtarzalną okazję opracowania Europejskiej Białej Księgi Środowiskowej, która będzie zawierała propozycje działań i rezolucji w skali krajowej i międzynarodowej.
Księga ta, we wrześniu bieżącego roku na posiedzeniu Europejskiego Eko Parlamentu Młodzieży w Berlinie, zostanie przekazana przedstawicielom Parlamentu Europejskiego.

Polskę w projekcie reprezentuje szkoła z Dynowa w województwie mazurskim, w której bardzo aktywnie działa Koło Ekologiczne oraz Klub Europejski. Uczniowie szkoły aktywnie uczestniczyli w obradach I Konferencji naukowo-technicznej pt. "Błękitny San", poświęconej ochronie wód Sanu. Uczniowie tej szkoły współpracują także ze Związkiem Gmin Turystycznych Pogórza Synowskiego, wspierając  rozwój turystyki regionu.

powrót

powrót

Rekopol Organizacja Odzysku S.A. wspiera wszelkie edukacyjne inicjatywy promujące selektywną zbiórkę odpadów jednostkowych i propagujące właściwe postawy ekologiczne.

To powód, dla którego wsparliśmy konkurs "Super Segregator Olsztyński", organizowany przez Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Sp. z o.o. w Olsztynie.

Konkurs prowadzony jest na terenie miasta Olsztyna w szkołach, przedszkolach i placówkach oświatowych. Jest to pierwsza edycja "Super Segregatora Olsztyńskiego", która w tym roku zainicjuje zbiórkę dwóch rodzajów odpadów opakowaniowych z papieru i tworzyw sztucznych.

Patronat medialny nad konkursem objęło Radio Olsztyn i Gazeta Olsztyńska. Rekopol przekazał na rzecz konkursu plakaty dotyczące recyklingu opakowań, naklejki promujące ideę zbiórki selektywnej oraz gadżety.

powrót

Do tej pory UNESCO wydało cykl kilku książek zatytułowanych "Przewodnik Ucznia", dotyczących tematów środowiskowych. Kolejny temat, jakim zajęła się organizacja UNESCO, to właśnie recykling opakowań. Książka ma podnieść świadomość uczniów na temat problemów związanych z recyklingiem odpadów opakowaniowych - dać im szansę zrozumienia naukowych, społecznych i kulturowych aspektów zależności między człowiekiem a naturą.
Projekt dotyczy krajów nadbałtyckich i jego głównym zadaniem jest ochrona środowiska w zlewisku Morza Bałtyckiego.Polscy uczniowie będą mieli okazję zapoznać się z nowym podręcznikiem w przyszłym roku.

powrót

29 stycznia 2004 roku, po trwających kilka lat debatach i negocjacjach, Parlament Europejski przegłosował zdecydowaną większością głosów ostateczny tekst nowelizacji Dyrektywy 94/62. Tekst ten został już ratyfikowany przez Radę Unii Europejskiej oraz w dniu 18 lutego 2004 roku, opublikowany w Dzienniku Oficjalnym Unii Europejskiej (odpowiednik polskiego Dziennika Ustaw). Ustalono, że zapisy nowej dyrektywy powinny zostać wprowadzone do systemów prawnych państw członkowskich do jesieni 2005 roku.

Najistotniejsze zapisy nowelizacji dotyczą (zmiana brzmienia Art.6):

W zakresie ogólnych poziomów odzysku i recyklingu ustalono, że:

Termin realizacji celów przyjęto na 31 grudnia 2008 roku.

Poziomy odnoszą się do wagi opakowań wprowadzanych na rynek. Zapis dotyczący uwzględniania spalania z odzyskiem energetycznym, w kontekście innego orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z końca ubiegłego roku, był jednym z najbardziej kontrowersyjnych. Ustalono jednak, że Komisja Europejska będzie zobowiązana do przygotowania nowej propozycji w przypadku, gdy będą tego wymagać ustalenia z postępowania przed Trybunałem.

Tak jak się spodziewano, po raz pierwszy zostały również przyjęte recyklingowe cele dla poszczególnych rodzajów materiałów opakowaniowych. Poziomy te nie zmieniły się w stosunku do wcześniej proponowanych oraz dyskutowanych i wynoszą odpowiednio:

Ostatecznego rozwiązania doczekała się kwestia okresów przejściowych dla trzech krajów: Portugalii, Irlandii i Grecji. Kwestia ta, podobnie jak termin realizacji nowych celów dla pozostałych członków Unii, była jedną z najczęściej zmieniających się w kolejnych propozycjach. Ostatecznie ustalono, że wyżej wymienione kraje będą zobowiązane do realizacji ogólnych celów do końca 2011 roku, co oznacza, że utrzymano zasadę skrócenia okresu dochodzeniowego z 4 do 3 lat.

Z punktu widzenia Polski, najważniejszym zapisem nowelizowanej Dyrektywy są ustalenia dotyczące okresów przejściowych dla krajów wstępujących do Unii po 1 maja 2004 roku. Jak zostało już wspomniane w Preambule do Nowelizacji Dyrektywy w pkt. 6 i 7, opisano metodę wyznaczania okresów przejściowych dla nowych 10 członków Unii. Zapisy tych punktów mówią, że zarówno Parlament Europejski, Rada Unii, jak również Komisja Europejska zgadzają sie co do konieczności wyznaczenia okresów przejściowych dla nowych członków, których terminy zakończenia będą ustalone na podstawie propozycji zgłaszanych oficjalnie przez poszczególne kraje nowowstępujące (Polska - 2014 r., Łotwa - 2015 r., Malta - 2013 r., a pozostałe kraje 2012 r.). Ponadto, pkt 7 mówi, że ostatecznie długość okresu przejściowego zostanie ustalona na pewno przed datą wprowadzenia nowej dyrektywy do systemów prawnych państw członkowskich (czyli przed końcem 2005 roku).

powrót

Rekopol, jako jedyna organizacja na rynku reprezentująca interesy wyłącznie przedsiębiorców, planując metody pozyskiwania odpadów opakowaniowych postanowiła wykorzystać potencjał i możliwości, jakimi dysponują jej klienci. Obok zbiórki selektywnej, prowadzonej w wielu miastach, miasteczkach i gminach wiejskich, chcemy wykorzystać odpady opakowaniowe, którymi dysponuje niemal każdy przedsiębiorca. W każdym zakładzie, który wytwarza produkty powstają przecież różne rodzaje odpadów. Są wśród nich m.in.: odpady powstające na liniach produkcyjnych, odpady wytwarzane podczas eksploatacji maszyn, odpady niebezpieczne, odpady komunalne czy też odpady z biur. Do zakładów trafiają również różnego rodzaju surowce, półprodukty i produkty innych przedsiębiorców. Zwykle są one w opakowaniach - w pudłach kartonowych, na paletach, owinięte folią, w beczkach, pojemnikach, workach i wielu innych. Po wykorzystaniu, większość tych opakowań staje się odpadem. Dlaczego więc odpady te nie miałyby "pracować" na korzyść przedsiębiorców? Rekopol daje takie możliwości przedsiębiorcom zachęcając ich poprzez umowy o rekompensacie do tworzenia wewnętrznych systemów zbiórki selektywnej na terenie ich zakładów.
Planując realizację obowiązku naszych klientów na dany rok, uwzględniamy różne strumienie pozyskiwania odpadów opakowaniowych. Obok wspomnianej zbiórki selektywnej, równoważnym strumieniem jest odpad, jakim dysponują nasi klienci.

Istotne oszczędności

Przedsiębiorcy, analizując oferty dotyczące realizacji obowiązku, zastanawiają się często nad możliwościami pomniejszenia kosztów opłat recyklingowych. W naturalny sposób uwaga ich skupia się na odpadach własnych. Czy współpracując z organizacją odzysku mogą wykorzystać własne odpady? Z Rekopolem mogą.
Każda tona odpadów opakowaniowych, którą dysponuje przedsiębiorca może pomniejszyć jego obowiązek dokładnie o jedną tonę opakowań wprowadzanych na rynek!
Jeżeli przedsiębiorca wprowadza na rynek masę opakowań, z której powstaje obowiązek 1000 ton, a we wszystkich swoich zakładach, centrach dystrybucji, stacjach przeładunkowych odzyskuje 100 ton odpadów opakowaniowych, to w bilansie końcowym poniesie koszt przejęcia obowiązku tylko za 900 ton. Nie trudno więc zauważyć, że daje to możliwość naprawdę dużych oszczędności.

Zachęta do zbiórki selektywnej

Pomimo tego, że ustawa o odpadach nakłada na nas wszystkich obowiązek zbierania odpadów w sposób selektywny, nie zawsze jest to możliwe. Wielu przedsiębiorców nie ma takich możliwości, z kolei dla innych zbiórka selektywna wiązałaby się ze zbyt wysokimi kosztami, na które w chwili obecnej nie mogą sobie pozwolić. Oczywiście większość przedsiębiorców wprowadza takie rozwiązania bądź od dawna zbiera swoje odpady selektywnie. W zakładach pojawiły się specjalnie oznaczone pojemniki, są wydzielone miejsca, przeszkoleni pracownicy. Rekompensata, jaką proponuje Rekopol, dzięki możliwości zaoszczędzenia sporych sum pieniędzy, pozwala w przedsiębiorstwach, w których zbiórki selektywnej nie ma - wprowadzić ją, tam, gdzie jest w powijakach - rozwinąć ją, a tam, gdzie przeprowadzana jest w stopniu zaawansowanym - zdecydowanie obniżyć jej koszty.
Korzyści są podwójne. Z jednej strony przedsiębiorca oszczędza pieniądze na realizacji obowiązku. Z drugiej strony może zbierać coraz więcej odpadów, oszczędzając z kolei na kosztach prowadzenia gospodarki odpadami. I co najważniejsze, przedsiębiorca prowadzący zbiórkę selektywną postrzegany jest przez otoczenie firmy jako podmiot odpowiedzialny za swój wpływ na środowisko.

Jak uzyskać rekompensatę?

Podstawą uzyskania rekompensaty jest udokumentowanie recyklingu wytworzonych przez siebie odpadów opakowaniowych. W tym celu przedsiębiorca musi posegregowane odpady przekazać do firm zajmujących się recyklingiem. W większości przypadków zakłady obsługiwane są przez firmy zajmujące się obrotem odpadami, które świadczą usługę odbioru odpadów. Firmy takie jako pośrednicy mają łatwiejszy dostęp do recyklerów. Przedsiębiorca może skorzystać z usług swojego operatora i ustalić z nim warunki przekazywania odpadów opakowaniowych do recyklingu.
Przekazanie odpadów do recyklingu wiąże się uzyskaniem dokumentów potwierdzających wykonanie obowiązku.

Wiarygodność recyklera

Przekazując odpady opakowaniowe do firm recyklingowych i uzyskując dokumenty, które będą podstawą rozliczenia rekompensaty, należy zwrócić uwagę na możliwości prawne i techniczne recyklera. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, firma prowadząca recykling musi posiadać stosowne zezwolenia. Określają one rodzaj przetwarzanego odpadu, jego ilości oraz metody odzysku - recyklingu. W tym zakresie Rekopol służy pomocą przedsiębiorcy, prowadząc ewidencję recyklerów oraz, w razie potrzeby, weryfikując ich wiarygodność dla przedsiębiorcy.

Uwaga na dokumenty!

Po przekazaniu odpadów do recyklera przedsiębiorca uzyskuje dokumenty potwierdzające wykonanie obowiązku. Zgodnie z zapisem ustawy o obowiązkach przedsiębiorców, muszą to być karty przekazania odpadu potwierdzone przez podmiot dokonujący recyklingu oraz faktury VAT związane z przejęciem tego odpadu. Dla każdego rodzaju odpadu muszą być sporządzone osobne karty. Powinny one zawierać kod odpadu opakowaniowego oraz dokładne ilości przekazane do recyklingu. Informacje zawarte na fakturze muszą odpowiadać tym wymienionym na kartach.
Ponieważ dokumenty związane z ewidencją odpadów należy przechowywać u obydwu posiadaczy przekazujących sobie odpad, w obrocie funkcjonują kopie tych dokumentów. I tutaj dochodzimy do największych zagrożeń związanych z wiarygodnością całej dokumentacji. Do rozliczeń rekompensaty zmuszeni jesteśmy stosować karty przekazania odpadu oraz faktury potwierdzone za zgodność z oryginałem. Konieczne jest zatem zastrzeganie na tych dokumentach wyłączności ich wykorzystania przez przedsiębiorcę lub przez Rekopol, dla którego będą one stanowiły podstawę realizacji obowiązku. Zastrzeżenia takiego dokonuje się na podstawie oświadczenia recyklera i ewentualnie pośrednika, jeżeli występuje on pomiędzy przedsiębiorcą a recyklerem.

Ty decydujesz.

Rekopol zachęca wszystkich swoich klientów do skorzystania z rekompensaty. To od samego przedsiębiorcy zależy, czy wytwarzane przez niego odpady trafią rzeczywiście do recyklingu - będzie dysponował potwierdzającymi to dokumentami, czy też ktoś inny nie ponosząc dodatkowych kosztów zbiórki zrealizuje swój obowiązek poza finansowanym przez przedsiębiorcę systemem i wreszcie zaoszczędzi własne pieniądze obniżając koszty bądź inwestując je w bardziej wydajną zbiórkę odpadów. (do wyjaśnienia)

powrót

Jak wygląda sytuacja szkła obecnie?
Polskie huty szkła są w stanie przetworzyć około 600 000 ton stłuczki szklanej rocznie. W cyklu produkcyjnym szkła aż 80 % surowca naturalnego - czyli piasku - można zastąpić czystą stłuczką szklaną. Stłuczka ta powinna być zebrana od konsumentów dzięki wykorzystaniu odpowiednich pojemników oraz worków do segregacji odpadów opakowaniowych. To duże wyzwanie dla systemów zbiórki selektywnej, które w naszych gminach są jeszcze obecnie mało wydajne. W 2002 r. na 660.000 ton opakowań szklanych, jakie zostały objęte systemem, poniżej 20% zebrano i przekazano do recyklingu. Sytuacja ta w najbliższych latach może ulec znacznej poprawie. A wszystko to za sprawą nowych uregulowań prawnych, które nałożyły na przedsiebiorców obowiązek zadbania, aby ich opakowania nie trafiały na składowiska odpadów, ale jako cenny surowiec były przekazywane hutom.. Aby realizować ten obowiązek dla przemysłu, Rekopol od początku swojej działalności stawia na zbiórkę selektywną w gminach.

Do chwili obecnej nawiązaliśmy współpracę w zakresie zbiórki selektywnej z ponad 170 gminami miejskimi i wiejskimi. Wszystkie gminy partnerskie Rekopolu zbierają szkło opakowaniowe. Jego zbiórka ma już w Polsce pewną tradycję. W niektórych gminach pierwsze systemy zbiórki szkła pojawiły się już kilkanaście lat temu. I nie mówimy tutaj o sławnych butelkach zwrotnych na mleko.

Ilość szkła zbieranego w gminach wzrasta rokrocznie, co można prześledzić na wykresie poniżej. Pokazuje on zmiany we wzroście masy zbieranego szkła w gminach w poszczególnych kwartałach 2003 r. w porównaniu z rokiem 2002, który był jednocześnie rokiem współpracy Rekopolu z gminami. Wzrost ten jednoznacznie wskazuje, że środki finansowe przekazane do Rekopolu przez przedsiębiorców procentują w gminach partnerskich.

Wykres: Ilości opakowań ze szkła zebrane selektywnie przez gminy wspópracujące z Rekopol Organizacja Odzysku S.A.

W porównaniu z rokiem 2002 w 2003 wzrosła znacznie liczba gmin, które podjęły współpracę z Rekopolem.

Wykres: Liczba podpisanych umów z gminami w latach 2002 i 2003

Nowe gminy to dodatkowa masa odpadów opakowaniowych. Jednak wzrost ilości zebranej stłuczki o 97 % (!) pomiędzy rokiem 2002 a 2003 jest wart podkreślenia. W 2002 roku gminy zebrały 6 653 ton stłuczki, a w 2003 r. już 13 117 ton.

Aby zobrazować te liczby, najlepiej przeliczyć tonaż zebranej stłuczki szklanej na mieszkańca biorącego udział w zbiórce selektywnej. Niestety trudno jest oszacować, jaki procent mieszkańców na terenie 170 gmin partnerskich Rekopolu uczestniczy czynnie w segregacji odpadów. Trudno jest precyzyjnie określić, jaki procent mieszkańców gmin jest objętych systemem selektywnej zbiórki opakowań. Z ankiet przeprowadzonych wśród firm komunalnych współpracujących z Rekopolem wynika, że jest to ok. 80% ogólnej liczby mieszkańców. Wykres poniżej pokazuje, jak dużo nam brakuje do wyników osiąganych w innych krajach Unii Europejskiej, takich jak Niemcy czy Austria, gdzie zbiera się kilkadziesiąt kg szkła na mieszkańca.

W porównaniu jednak do innych odpadów opakowaniowych, szkło jest surowcem, którego zbiera się najwiecej poprzez systemy zbiórki selektywnej - co widać na powyższym wykresie.

Bez wątpienia, aby szkło mogło trafić do huty, należy je wcześniej zebrać. Nie da się jednak tego zrobić bez odpowiedniej edukacji i promocji segregacji wsród mieszkańców gmin. Rekopol angażuje się w edukację nie tylko poprzez organizację szkoleń czy przekazywanie gminom plakatów "Segreguj odpady". Współpracujemy również z przemysłem szklarskim, którego przedstawicielem jest Forum Opakowań Szklanych. Staramy się zachęcać nasze gminy partnerskie do stosowania standardów zbiórki szkła promowanych przez FOS. Tylko szkło segergowane na kolory u źródła może stać się cennym surowcem dla hut szkła. Jeżeli nie jest segregowane na białe i kolorowe oraz odpowiednio przechowywane łatwo z surowca może stać sie odpadem.

W ogólnej produkcji hut w Polsce szkło białe stanowi 80 %, a szkło kolorowe: oranżowe lub zielone tylko 20 %. Dlatego tak ważne jest rozdzielanie tych dwóch rodzajów szkła przy wrzucaniu butelek i słoików do pojemników. Nie stosując tych zaleceń, mimo dobrych chęci, możemy nieświadomie przyczyniać się do generowania odpadów - gdyż szkło niespełniające standardów huty trafia na składowisko.

Źródło - dane FOS

powrót

powrót

Rekopol Organizacja Odzysku S.A. otrzymał oficjalne stanowisko Ministerstwa Środowiska Departament Polityki Ekologicznej do budzącej wiele wątpliwości interpretacji pojęcia "oznaczenie przedsiębiorcy" związanego z wprowadzaniem produktów w opakowaniach pod marką własną.

"Zgodnie z art. 1 ww. ustawy obowiązek zapewnienia recyklingu odpadów powstałych z opakowań wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy oraz uzyskiwania odpowiednich poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych nałożony został na przedsiębiorców, którzy, wprowadzają na rynek krajowy produkty w opakowaniach nie wytworzone bezpośrednio przez siebie tylko przez innego przedsiębiorcę. Obowiązek ponosi pierwszy przedsiębiorca tylko w przypadku gdy zawarł umowę zlecającą wytworzenie tego produktu i jednocześnie jego oznaczenie zostało umieszczone na produkcie w opakowaniu. Poprzez oznaczenie należy rozumieć pojęcie zdefiniowane w art.4 pkt.7) ustawy z dnia 19 listopada 1999r.Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999r. Nr 101, poz.1178 z późn.zm.). Akt ten definiuje oznaczenie przedsiębiorcy jako firmę lub nazwę przedsiębiorcy ze wskazaniem formy prawnej, a w przypadku osoby fizycznej - imię i nazwisko przedsiębiorcy oraz nazwę pod którą wykonuje działalność gospodarczą Czyli na opakowaniu musi się znajdować pełne oznaczenie przedsiębiorcy a nie tylko jego logo lub inny znak graficzny z nim związany. Przepis ten dotyczy natomiast wyłącznie wytwarzania produktów oraz produktów w opakowaniach w kraju a nie importu (również na zlecenie), gdzie obowiązek ten powstaje w momencie objęcia produktu lub produktu w opakowaniu procedurą dopuszczenia do obrotu i obciąża przedsiębiorcę widniejącego na dokumentach SAD jako importera.

W związku z licznymi wątpliwościami, w najbliższej nowelizacji ustawy Ministerstwo Środowiska planuje doprecyzować zapisy dotyczące wprowadzania na rynek produktów w opakowaniach lub produktów wymienionych w załącznikach do ustawy przez przedsiębiorcę niebędącego wytwórcą produktu lub produktu w opakowaniu, który zlecił wytworzenie produktu lub produktu w opakowaniu".

Ministerstwo poinformowało również, że przewidywane jest także wprowadzenie zmian w ustawie "O obowiązkach przedsiębiorców." dostosowujące jej przepisy do zmian w procedurach celnych, jakie nastąpią po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Zmiany te projektowane są w oparciu o zapisy wspólnotowego prawa celnego.

powrót

powrót

Zmiany i Ocena Dyrektywy w sprawie Opakowań i Odpadów Opakowaniowych

24-25 marca bieżącego roku w Brukseli odbyła się XI konferencja EUROPEJSKIE PRAWO OPAKOWANIOWE. Tegoroczna konferencja została poświęcona zmianom w dyrektywie dotyczącej opakowań i odpadów opakowaniowych.
Gośćmi specjalnymi byli: Otto Linher reprezentujący Dyrektorat Generalny ds. Środowiska w Komisji Europejskiej oraz Dorette Corbey, Członek Parlamentu Europejskiego.

Czy Państwa Członkowskie będą w stanie spełnić skorygowane poziomy recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych - i co się stanie, jeśli spalanie nie będzie już dłużej zaliczane przy realizacji tych celów?
To kluczowe pytania, które były rozważane podczas konferencji. Konferencja, odbywająca się w dwa miesiące po długo oczekiwanym przyjęciu zmienionej dyrektywy, była okazją do zapoznania się z wypowiedzią Otto Linhera z Dyrektoriatu Generalnego Komisji Europejskiej ds. Środowiska, który mówił na temat długoterminowej rewizji dyrektywy w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Parlament Europejski pragnie kłaść większy nacisk na działania zapobiegawcze oraz wprowadzenie wskaźnika opakowania pro-ekologicznego w celu możliwości oceny korzystnego i niekorzystnego wpływu opakowań na środowisko.
Dyskutowano także na temat chaosu, jaki wprowadziło wdrożenie niemieckiego systemu obowiązkowego depozytu. Twierdzi się, iż kosztuje on przemysł miliardy euro. Zwolennicy i krytycy systemu mieli okazję przedstawić swoje opinie na temat ostatnich wydarzeń.

Mówcy z różnych krajów szczegółowo przedstawili różnice w zakresie zapewnienia zgodności z postanowieniami Dyrektywy w swoich krajach. Niektóre Państwa Członkowskie, jak np. Holandia, stosują dobrowolne umowy, inne - jak Wielka Brytania i Włochy - podejście rynkowe. Konferencja była doskonałą okazją do zapoznania się z wyzwaniami stojącymi przed 10 nowymi Państwami Członkowskimi w zakresie spełnienia wymagań Dyrektywy, tuż przed ich przystąpieniem do UE w maju 2004 r.

powrót

Zgodnie z zapisami Ustawy z 19 grudnia 2002 roku (Dziennik Ustaw nr 7 poz. 78 z 2003 roku), zwanej Ustawą Czyszczącą od 1 stycznia 2004 roku:

Cała treść ustawy znajduje się w sekcji Dokumenty do ściągnięcia/ Akty prawne na naszej stronie internetowej.

powrót

W ciągu ostatnich kilku miesięcy na rynku recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych toczy się niepisana wojna między organizacjami odzysku.
Czterech naszych największych konkurentów podjęło agresywne i nieuczciwe działania w stosunku do naszej firmy. W ich wyniku pojawiły się w wybranych mediach nieprawdziwe informacje na temat Rekopol Organizacja Odzysku S.A.

W związku z działaniami konkurencji w naszej opinii nieuczciwymi, warto zwrócić uwagę na proste i przemawiające fakty.

Jednym z podstawowych celów organizacji odzysku Rekopol Organizacja Odzysku S.A. jest działanie w imieniu i na rzecz przedsiębiorców. Wartym podkreślenia jest fakt, że Rekopol jest jedyną z działających na rynku organizacji założoną przez producentów produktów w opakowaniach i wytwórców opakowań, co automatycznie warunkuje jego dążenia do optymalizacji kosztów recyklingu w Polsce. Działając w interesie przedsiębiorców Rekopol Organizacja Odzysku S.A. przede wszystkim koncentruje się na wiarygodnej i efektywnej ekonomicznie realizacji ich obowiązku.
W związku z tym Rekopol, na przestrzeni ostatniego roku, kilkukrotnie dostosowywał swoje stawki za realizację obowiązku recyklingu do warunków rynkowych, co zostało negatywnie przyjęte przez jego konkurentów, ponieważ zmuszało do podjęcia takich samych działań. W konsekwencji doprowadziło do obniżenia wysokich zysków tych firm. (Rentowność netto firmy Biosystem za 2002 rok wyniosła 39.9%. Źródło: Monitor Polski B nr 548)

Tym, którzy zarzucają Rekopolowi działania mające na celu podwyżkę kosztów funkcjonowania systemu zbiórki selektywnej dedykujemy wypowiedź prezesa PSR, jednej z konkurencyjnych organizacji odzysku, który po kolejnej obniżce cen przez Rekopol publicznie przyznał, że wyzwaniem, które przed sobą stawia jest: "doprowadzenie do sytuacji, w której cena płacona przez producentów i importerów towarów w opakowaniach za realizację obowiązku odzysku odpadów opakowaniowych będzie na poziomie nie mniejszym niż 50% opłaty produktowej. Dzisiaj cena ta sięga 10% wartości opłaty produktowej..." .

Rekopol jest wyłącznym licencjobiorcą znaku towarowego "Zielony Punkt" na terytorium Polski, który Państwo umieszczacie na opakowaniach swoich produktów. Sytuacja w krajach UE odnośnie przyznawanie praw do znaku jest następująca: w każdym z krajów, w których istnieje system organizacji odzysku, prawo do znaku posiada tylko jedna organizacja odzysku przejmująca od przedsiębiorców obowiązek we wszystkich rodzajach materiałów. W Polsce taką organizacją jest Rekopol Organizacja Odzysku S.A. W tym momencie warto wytłumaczyć, dlaczego Rekopol, a nie inna organizacja odzysku takie prawa uzyskał. Rekopol, jako jedyna organizacja odzysku w Polsce spełnia warunki stawiane przez właściciela znaku (DSD AG) i PRO Europe, w tym warunek podstawowy, jakim jest budowanie systemu zbiórki selektywnej opakowań jednostkowych o zasięgu ogólnokrajowym.

Zbiórka selektywna w Polsce jest obecnie w początkowej fazie rozwoju, to działalność deficytowa, do której trzeba dopłacać. To jeden z głównych powodów sytuacji, w której większość odpadów opakowaniowych nie jest poddawana recyklingowi, ale znajduje swoje miejsce na przepełnionych składowiskach. W konsekwencji może to doprowadzić do bardzo istotnego wzrostu kosztów dla przedsiębiorców. Dlategoteż Rekopol Organizacja Odzysku S.A. widząc to zagrożenie i bazując na doświadczeniach innych krajów europejskich, tworzy system zbiórki selektywnej opakowań jednostkowych, dopłacając do niej już prawie w 200 gminach w Polsce. Czy któryś z konkurentów może się takimi działaniami pochwalić - aktualnie niestety nie.

Jednym z działań podjętych przeciwko Rekopolowi przez konkurencyjną organizację odzysku, było skierowanie wniosku o wszczęcie postępowania przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Postępowanie to jest w toku i na bieżąco będziemy informować Państwa o jego wynikach.

Wszystkich Państwa zapewniamy, że z całą pewnością i stanowczością będziemy przeciwstawiać się poczynaniom mającym na celu naruszanie wiarygodności Rekopolu, znaku Zielony Punkt i przede wszystkim, interesów naszych klientów.

powrót